Bu modul kursning yo’l xaritasi: Django nima ekanini, kurs kimlar uchun mo’ljallanganini va darslardan qanday samarali foydalanishni aniqlab oladi.
Django nima?
Django — Python tilida yozilgan veb-freymvork. Freymvork — tayyor qurilish bloklari to’plami: veb-sayt qurishda har safar takrorlanadigan ishlarni (so’rovlarni qabul qilish, ma’lumot bilan ishlash, sahifa qaytarish) siz uchun allaqachon yechib qo’ygan kod. Siz faqat loyihangizga xos qismini yozasiz.
Django server tomonida ishlaydi: brauzer so’rov yuboradi, Django uni qabul qilib, qaysi kod ishlashini aniqlaydi va natijani javob sifatida qaytaradi. Instagram va Pinterest kabi yirik xizmatlar aynan Django asosida qurilgan — bu freymvork kichik mashqdan tortib katta loyihagacha bemalol cho’ziladi.
Django "batteries included" (hammasi ichida) tamoyiliga amal qiladi — ko’p narsa qutidan chiqadi:
| Tarkibiy qism | Vazifasi |
|---|---|
| URL marshrutlash | So’rov manzilini kerakli kodga ulaydi |
| View qatlami | So’rovni qayta ishlab javob qaytaradi |
| Template tizimi | HTML sahifalarni dinamik hosil qiladi |
| ORM | Ma’lumotlar bazasi bilan Python kodida ishlash |
| Admin panel | Ma’lumotlarni boshqarish uchun tayyor interfeys |
Bu kursda birinchi uchtasi — marshrutlash, view’lar va template’lar — chuqur o’rganiladi.
Kurs talablari
Kursni boshlash uchun ikkita narsa yetarli:
- Python asoslari — o’zgaruvchilar, shartlar, sikllar, funksiyalar, lug’atlar. Django kodi oddiy Python: masalan, quyidagi kod tushunarli bo’lsa, davom etishingiz mumkin:
def salomlash(ism):
return f"Salom, {ism}!"
print(salomlash("Aziz"))
Natija:
Salom, Aziz!
- HTML haqida boshlang’ich tushuncha — teg nima, sahifa qanday tuziladi. CSS chuqur talab qilinmaydi.
Agar Python’da hali ishonchingiz komil bo’lmasa, avval saytdagi Pythonda dasturlash asoslari kursini ko’rib chiqing — bu keyingi modullarni ancha yengillashtiradi.
Kurs ichida nimalar bor?
Kurs to’rt bosqichdan iborat: avval muhit tayyorlanadi (Python, Django, IDE o’rnatish), so’ng loyiha va app tuzilmasi o’rganiladi, undan keyin Django’ning yuragi — URL’lar va view’lar, oxirida esa template’lar va statik fayllar bilan to’laqonli sahifalar quriladi. Har bir modul kichik amaliy misollar ustida ishlaydi: kodni birga yozib borish ko’zda tutilgan.
Kursdan maksimal foyda olish
Video ko’rishning o’zi ko’nikma bermaydi — ko’nikmani faqat yozilgan kod beradi. Samarali usul:
- Videoni ko’ring, so’ng xuddi shu kodni o’zingiz yozing — nusxalamasdan, xatolaringizni o’zingiz tuzatib.
- Har modul oxiridagi mashq va testlarni albatta bajaring.
- Xato chiqsa — bu normal holat. Xato matnini o’qish (qaysi fayl, qaysi qator) dasturchining asosiy ko’nikmalaridan biri.
- Bir o’tirishda hammasi tushunilmasa, konspektga qayting: u modulning qisqa, qayta o’qiladigan varianti.
Kurs yo’lini tanlash
Kurs ikki xil boshlanishga mo’ljallangan: Django bilan endi tanishayotganlar barcha darslarni ketma-ket ko’radi; Python va veb tushunchalariga ishonchi komil bo’lganlar kirish qismini tezroq o’tib, o’rnatish modulidan jiddiy boshlashi mumkin. Qaysi yo’lni tanlamang, URL’lar moduli va undan keyingilarini o’tkazib yubormang — kursning asosiy qiymati o’sha yerda.
Amaliyot
- Kompyuteringizda
python --versionbuyrug’ini ishga tushirib, Python o’rnatilganini tekshiring. - O’zingiz kuniga ishlatadigan bitta veb-saytni oling va uni qismlarga ajrating: qaysi qismi har doim bir xil (dizayn), qaysi qismi foydalanuvchiga qarab o’zgaradi (ma’lumot)? Django aynan shu ikkisini ajratishga yordam beradi.
- Yuqoridagi
salomlashfunksiyasini o’z ismingiz bilan ishga tushiring; keyin uni ikki parametr (ism va shahar) qabul qiladigan qilib o’zgartiring.
Modulni yakunlash uchun quyidagi testni yeching — u shu konspektdagi tushunchalarni tekshiradi.